Baston Nasıl Yapılır?

Temmuz 20, 2018

  Merhaba nasılsın iyisindir diye umuyorum. Bu sefer ki blogum da sana ilk çalıştığım iş hayatı olan ilk işim, ilk ekmek paramı kazandığım mesleği anlatacağım. Baston yapımı.

  Benim ilk iş hayatına atıldığımda 14 yaşındaydım. Yaz tatillerini boşa geçirmemek için ikizim ile çalışma planı almıştık ve  bu durumu dedeme bildirmiştik. Onlarda Zonguldak/Devrek'te yaşadıkları için bize bastoncu da çalışabilirsiniz demişti. Zonguldak/Devrek Bastonun başkentidir. Dünyanın en iyi bastonlarının yapıldığı yerdir. Sonra ise düşündük taşındık ve bizim çalışmamıza uygun olduğunu anladıktan sonra hemen dedeme tamam olur demiştik. Zaten her yaz gidiyorduk. Neyse gittik beraber çalışacağımız bastoncu dükkanına tanışma falan derken işe girdik tabi yaş küçük acemilik falan da ustalarla tanıştık falan derken gırgır şamata baston yapımını öğrenmiştik. Ustalarımızın sayesinde bu arada çalıştığımız dükkan el ile üretilen neredeyse dünyanın en iyi bastonlarını üreten bir dükkandı. Bütün bastonlar el emeği ile yapılıyordu. Çok eğlenceli zevkli anılarımızda oldu size hepsini anlatacağım isterseniz ilk yapımından başlayalım ne dersiniz?
Fikriniz evet ise hadi o zaman okumaya devam etmelisiniz.

 Baston her ağaç dan üretilmez. Baston üretimden kullanılan ağaçlar ceviz, kiraz ve vişne ağaçları tercih edilmektedir. Ama en çok ceviz ağacı kullanılır. Ceviz ağacının dalları biçilmiş halde ham ağaç 110 cm boyunda 6 cm eninde ve 2.5 cm genişliğinde olması tercih edilmektedir. Dalları gelen baston yapımına uygunluğu kontrol edildikten sonra torna makinesinde yaprakları alınır ve dümdüz bir hale getirilir. Hemen ardından ise metal parça ile ne tür şekil verilecek ise o şekil verilmektedir. Dalgalı mı girintili çıkıntılı mı nasıl verilecekse her birine teker teker uygulandıktan sonra depo alanına konulurlar. Teker teker alınarak zımpara ile şekil verilmiş olan bastona zımpara işlemi uygulanmaktadır. Asıl önemli nokta burasıdır. Yani zımpara yapmaktır. Çünkü karşı da ki müşteri bastonu eline aldığı zaman eliyle üzerinden geçtikten sonra eli her hangi bir yere takılmaz ise o baston iyi baston'dur demektir. İyi zımpara işlemi uygulanmıştır. Bastonlar genellikle 2-3 ile 4 günde yapımı tamamlanmaktadır. Bazı bastonlar ise 1 haftadan daha uzun sürelerde de yapılabilmektedir. Bastonlara zımpara işlemi de uygulandıktan sonra ise kafa kısmına sıra gelmektedir. Burada yine ceviz ağacı kullanılmaktadır. Yalnız ceviz ağacının dalının biraz büyük olması istenmektedir. Çünkü kafa baş kısmı büyük olmak zorundadır. Aynı işlem burada da uygulanmaktadır. Dallarından ayrıldıktan sonra ise törpü ile dala şekil verilmektedir. Üstün bir ustalık görevidir. Çok uzun süre almaktadır. Törpü ile şekil verildikten sonra zımpara işleminin ardından bastonun üstünde bulunan yuvarlak bir yuva yeri yapılmaktadır. Kafa kısmının ise ortasında delik bırakılmalıdır alt kısmında ki birbirine geçmesi için güzel bir tutkal ile birbirine geçirilir ve 1-2 saat dinlenmeye alınır. Dinlendikten sonra kontrollerin ardından kezzap ile ocakta cilalanır istenilen renk elde edildikten sonra askılara asılır ve satışa sunulmaktadır. 

 Bunun yanında bastonlar çeşit çeşit yapılmaktadır. Sizin isteğinize tarzınıza göre de özel üretim baston yapılmaktadır. İsterseniz bastonun içinde gizli bölmeler de yapılmaktadır. Bu konuda altı üstü bir baston demeyin cidden gördüğünüzde şoka bile uğrayabilirsiniz. Çok gizli bölmeleri bulunmaktadır. Tabi özel sipariş üzerine yapılmaktadır. 

 Peki gelelim bir bastonun iyi olduğunu nasıl anlarız? 
 -İlk önce elinize bir alın dokunun
 -Eliniz ve gözünüz ile etrafını iyice bir bakınız. Eliniz üzerinde takılıyor mu takılmıyor mu?
 -Ardından ise boyası kezzap mı yoksa başka boya kullanılıp kullanılmadığını sorunuz.
 -Ardından ise baş kısmının en üstüne dikkatli bakınız çivi izi var mı yok mu ve ardından kafa kısmına hafif baskı ile sallanıp sallanmadığını kontrol ediniz.
 -İyi bastonun başlığı çivi ile tutturulmamalıdır.
 -Sağlamlık için yapıyorlar ama asıl baston kendinden birbirine geçmeli olmalıdır.
 -Bastonun bükülüp bükülmediğini kontrol ediniz.
 -Zaten iyi bir baston tutuğunuz zaman size kendini belli etmektedir.
 -Genellikle iyi bastonların fiyatları 30-40'dan başlayıp 1-2 Bine kadar gitmektedir.
 -Ucuza satılan yerlerden baston almayınız.
 -En son önemli nokta ise vücut ağırlığınızı taşıyıp taşıyamayacağını satıcıya sormalısınız.

  Baston yapımı cidden üstün bir el becerisi ve sabır istemektedir. Sabırlıysanız ve el beceriniz iyi ise size çok basit gelecektir. Şuan bu konuda son teknolojik makineler geliştirildi ama el emeği yapılan bastonların yerini tutmamaktadır.

 Size bu konuda en büyük anımı anlatmak istiyorum.
 Çalıştığım zamanlar işi biraz öğrenmiştim yapa yapa tabi sonra ise her cumartesi pazar turlar gelmekteydi mesaimiz dörtte bitiyordu. Bir saat temizlik ardından turlar geliyordu. Ama bu dörtte mesai bitimi ve temizlik her gün aynıydı mesaimiz tur olmadığı zamanlar beşte bitiyordu. Neyse turlar gelip gidiyor bir yandan bizde yapılışını gösteriyoruz anlatıyoruz falan derken ayrı zamanda yabancı turlarda gelmekteydi. Çok eğlenceliydi çok sevmiştik. Bir gün ben yaparken dalmışım böyle ama nasıl dalmak anlatamam size o dalgınlıkla bir baston yapmışım ama var ya böyle baston dünyada tek yani yok böyle bir baston ama güzeldi hemde çok güzeldi baş usta bu nasıl baston falan demişti neyse o dalga geçerken iş ciddiye bindi diğer ustalar dedi ki ikiniz iddia ya girin kaybeden yarın sabah simit ve yanına zeytin falan atıştırmalık alsın her gün ustalar aralarında değişerek alıyorlardır. Bende tamam peki anlaştık akşama da tur gelecek bastonu gittim satış yerindeki rafa koydum herkesin gözü önünde hatta bastonun olduğu yeri kameralar da görüyor ayrı olarak da işaretlemiştik. Ben heyecanla bekliyorum dört gözle biri alacak mı diye tur içeriye girdi anlatım bitti sıra ise dükkanda sergilenen bastonları gezmeye gelmişti. İlk müşteri direk elini attığı gibi benim yaptığım bastonu aldı hemen jet hızıyla oldu olay elini attı beğendi ve aldı. Usta hemen beyefendi seçtiğiniz baston bugüne özel üretildi sadece bugün ve dünyada tek özel imalatımız olan bastonumuzu seçtiniz falan diye müşteriyi bilgilendiriyor. Bir yandan müşteri çok beğenmişti ve sevinmişti. Ardından ise tur çıktı gitti ben tabi sevinçten havalara uçuyorum. Hava desen tavan ustaya havalar atıyorum falan bayağı eğlenceli ve benim için unutulmaz bir gün olmuştu.

Eğer baston yapımı ile başka sorularınız varsa eklememi istediklerinizi aşağıda bulunan yorum kısmından veya Instagram hesabımdan bana ulaşabilirsiniz.

Instagram: emreningunluguu

Hiç yorum yok:

Blogger tarafından desteklenmektedir.